Eresbil Berriak

Pedro Aizpurua (1924-2018)

Katedralerako erlijio-obra ugari idatzi ditut, kapera maisu izanik nire egitekoa baita, baina niri musika modernoa gustatzen zait, musika elektronikoa adibidez

Andoainen jaio zen 1924ko maiatzaren 13an. 7 urterekin hasi zen musika ikasten. Urte batzuk geroago Comillaseko Unibertsitate Pontifiziora joan zen Filosofia eta Teologia ikastera.

Pianoa, organoa eta konposizioa ere ikasi zituen Donostia eta Murtziako kontserbatorioetan Luis Urteaga, Francisco Escudero eta Manuel Massotirekin. Zazpi urtean Comillaseko organista izan ondoren, Orihuelako kapera-maisu postua lortu zuen, eta han musika-irakaslea eta seminarioko schola cantorumaren zuzendaria izan zen. 1960an Valladolideko katedraleko organista eta kapera-maisu izendatu zutela-eta, han bizi zen geroztik.

Valladolideko kontserbatorioan Koraleko irakaslea izan zen, zuzendaria ere bai, eta kontserbatorioko ganbera-koruaren sortzaile. Kontzertu eta grabazio asko egin zituen organoa joz. Gainera, Revista Española de Musicologían argitaratu diren hainbat ikerlan egin zituen, eta koraleko metodo batzuk ere bai. 1988tik Arte Ederren Akademia Errealeko osoko kide izan zen.

Konposizioari dagokionean, musika erlijiosozko lanak ditu bereziki nabarmentzekoak (Tesoro Sacro Musical y Melodían argitaratuak batzuk). Musika garaikidean ere izan zuen interesa: bi pianorako “2 FZ” (1979) eta “Las Edades del Hombre” kantata (1933) egin zituen, besteak beste. Bere jaioterrian, Andoainen, omenaldia egin zioten 2017an, eta bertain eskaini zen kontzertuan berak sortutako obrak soilik egon ziren entzungai.

2018ko abuztuaren 18an zendu zen Valladoliden.

Luis Udakiola Etxeberria (1939-2018)

2018 ekainaren 23an zendu zen Donostian, Luis Udakiola Etxeberria. Biolinista, txistularia, musikagilea eta musikografoak, urte askotan txistulari aldizkarian parte hartu izan zuen.  Goian bego.

Luis Udakiola Etxeberria Donostian jaio zen 1939ko abenduaren 26an. 1949an Donostiako Udal Kontserbatorioan matrikulatu zen. Bi urte beranduago biolina ikasten hasi zen Josefa Iribas eta Ricardo García Carresse irakasleekin; bosgarren mailatik aurrera Eduardo Hernández Asiain izan zen bere irakaslea. 1954an, kontserbatorio berdinean, txistua ikasten hasi zen Secundino Martínez de Lecearekin, hasiera batean, eta Isidro Ansorenarekin ostera. 1959an txistu ikasketak nota onerarekin amaitzeaz gain, biolin grado erdia ere amaitu zuen, karrera amaierako lehen saria lortuz.

Biolinista gisa, Donostiako Kontserbatorioko Orkestra Sinfonikoan parte hartu zuen 1962tik 1967ra. Aldi berean, Gipuzkoako Ganberako Orkestra sortu zuen, Eduardo Hernández Asiainek zuzendu zuena. 1974tik 1983ra Donostiako Barroko Taldeko kide izan zen, Tomás Aragüésen zuzendaritzapean, lehenik, eta Ana Mª Sebastianen zuzendaritzapean ondoren.

Txistulari bezala Salleko eta Goizaldi euskal dantza taldeetan parte hartu zuen, baita beste hainbat erakunderekin ere. Txistuaren talde esperimentaleko kide izan zen, Javier Hernández Arsuagaren zuzendaritzapean.

1981tik 1991ra Donostiako Francisco Escudero Goi Mailako Kontserbatorioko ganbera musikako irakasle izan zen.  1994tik 2000ra Pasaiako Kontserbatorioko ganbera musikako irakasle izan zen.

Musikografo bezala lan handia egin zuen Txistulari aldizkarian: 1981etik 2015era, 121 musika biografia idatzi zituen, gehienak aldizkarian argitaratutako musikaren azalpenen atalean, Izki goitizena erabiliz batzuetan.

Konposizioari dagokionean, jarraian aipatzen diren Donostiako inauterirako obrak idatzi zituen, Xabier Jacinto Rialeko harmonizatu eta instrumentatu zituenak.

–        Marcha del Pregón

–        Gora Inauteria (kalejira)

–        Vals del pregonero

–        Goiztirietara (kalejira)

–        Mañanitas al dios Momo (Deia, diana, zortziko eta kalejira)

–        Adarrarena (“torero” kalejira)

–        Etorkizuna (Martxa)

–        Urumea txuriurdin (Bals)

–        Umeena (Kalejira)

–        Arraisaltzaileak (Fandango)

–        Arrai txiki (Arin-arin)

–        Gazteok gara (Fandango)

–        Gora gure gaztedia (Arin-arin).

El  teatro  musical  de  Pablo  Sorozábal  (1897-1988)

El teatro musical de Pablo Sorozábal (1897-1988)

El teatro musical de Pablo Sorozábal (1897-1988), lana da ERESBILek eta MUSIKENEk EHU/UPVren lankidetzarekin batera sustatutako musika monografien lehen argitalpena.

 

Euskal musikaren eremuan, euskal musikari esanguratsuen biografia eguneratuak bilduko zituen bildumaren gabezia zegoen. Euskal Herriko unibertsitateetako sailek eta euskal ikertzaileek egindako lanak nekez argitaratuko dira, musikologaren inguruko argitaletxeak egon ezean.

ERESBIL, MUSIKENE eta EHU/UPVko argitalpen zerbitzuen arteko elkarlanari esker,  Pablo Sorozabal donostiarraren figura eta musika lanaren inguruko ikerketa garatu da EHUren baitan.

Bere autorea, Mario Lerena, 1981ean BIlbon jaio zen. Euskal Herriko Unibertsitatean ikasi zuen, eta bertan egin zuen doktoretza tesia Pablo Sorozábalen inguruan, Carmen Rodriguez Susoren zuzendaritzapean. Lanak Orfeón Donostiarra-UPV/EHU Saria erdietsi zuen 2016an, eta oraingoan liburu moduan argitaratzen da.

Monografia honen aurkezpenean azaldu zen moduan, argitalpen hau UPV/EHU, MUSIKENE eta ERESBILen arteko lankidetzarien hastapena da, Euskal Herriko musika ikeketak jakitera emateko asmoz. Erakundeen arteko lankidetza honi esker, euskal musikaren inguruko monografien inguruan zegoen hutsunea bete ahal izango da, eta publikoak eskuragarri izango ditu, liburu moduan, ikerketa mailan egindako garapenak. Bilduma hau UPV-EHU argitapen zerbitzuen Arte-Textos bildumaren baitan garatu da.

EL TEATRO MUSICAL DE PABLO SOROZÁBAL (1897-1988): Música, contexto y significadoBilbao: Universidad del País Vasco / Euskal Herriko Unibertsitatea, Argitalpen Zerbitzua = Servicio Editorial, D.L., 2018.

Lanak honako atalak ditu:

Agradecimientos – Prefacio – Introducción

Primera parte: El autor y su obra

El compositor: Pablo Sorozábal Mariezcurrena

El repertorio y su circunstancia

Segunda parte: Música y semiosis

Premisas para un análisis significativo

Análisis músico-teatral

Conclusión

Bibliografía

Apéndice

Azken atalean, autoreak egindako beste hogei obra dramatikoen fitxak daude, eta honako informazio xehetua adierazten da:

Título / Signatura de las principales fuentes / Adscripción genérica según sus autores / Dedicatoria / Autor(es) del libreto / Lugar y fecha de estreno / Ambientación general de la obra / Personajes / Plantilla orquestal / Sinopsis argumental de toda la acción / Tabla sinóptica de los números musicales de la partitura, sus secciones y sus intérpretes / Observaciones.

Luis Iriondo Etxaniz (1931-2017)

Luis Iriondo

“… he escrito muchas canciones que han salido en dos LP, uno de Mocedades y otro del trío Unai. Ahora estoy preparando un repertorio de canciones sefardíes. Un álbum de 24 canciones al piano, que las recopilé hace tres años en Israel…”

                                                                               (1979ko Diario Vascon argitaratutako elkarrizketa)

Luis Iriondo Etxaniz  1931ko maiatzaren 25ean Azkoitian jaio zen.

Hezkuntzari dagokionean autodidakta izan zen, eta bere izaera polifazetikoagatik hainbat diziplina artistiko garatu zituen.

Kazetaria izan zen eta  gidoiak, libretoak eta liburuak ere idatzi zituen, aipagarria delarik Dantzak izenburu duena. Irratiko programatzailea eta zinema zalea izan zen; hamalau filmetan parte hartu zuen, paper garrantzitsuak ere bete izan zituelarik. Caja Laboraleko Marketing Zuzendaria izan zen, bai eta Eusko Jaurlaritzako Harreman Publikoetako burua, bai eta ETBko lehen zuzendaria.

Musikako alor ezberdinetan jardun zuen:  abeslaria,  “Los Contrapuntos” taldeko fundatzailea, musikalak egokitzen zituen, diskoak ekoizten zituen eta dokumental laburren musika ere egokitu izan zuen.

2017ko azaroaren 25ean Azkoitian zendu zen.

Bakarka eta Miguel Mª Azpiazurekin lankidetzan, hainbat abesti idatzi izan zituen, horien artean Gudu eda Amodio Kantak bilduma.

Gitarraren paisaia Euskal Herrian

Oso gutxitan erlazionatzen da gitarra Euskal Musika paisaiarekin. Gipuzkoako Foru Aldundiak sustatuko Ondarearen Europako Jardunaldien baitan, euskal musikagileek eta interpreteek gitarraren inguruan egindako lanei lekua eskainiko  die datorren larunbatean, urriaren 28an.

Eresbilek Ricardo Isasi musikagile eta margolariaren gogora ekarri nahi du bere jaiotzaren mendeurrenean. Berak idatzitako musika lan guztiak gitarrarako egin zituen. 2017ko Musikasten bere sei obra programatu ziren (Habanera, Hommage à Tárrega, Tonada, Bartokiana, Valse Exagonal y Polka) Andrea González Caballeroren eskutan.

Gipuzkoan gordetzen diren bi funts dokumentalen ardatz nagusia gitarra da. Alde batetik Cortabarria funtsa, Oñatin sortua eta bertan gordetzen dena. Blas Andrés Cortabarria 1812an Oñatin jaio zen. Gitarra Dionisio Aguadorekin Parisen ikasi zuen. Oñatiko Bigarren Hezkuntzako Institutuko frantses hizkuntzako katedradun izan zen. 1846an Sociedad Filarmonicako zuzendari bezala dimisioa aurkeztu zuen.  1855ean zendu zen Oñatin. José de Azpiazuk, Oñatiko Cortabarría sendiaren gitarrarako partituren oinordetza jaso zuen. Horietako batzuk eskuidatziak ziren eta inprimatuak besteak. Bilduman Sor, Aguado, Carulli, Ferrandière eta barren partiturak daude bai eta Oñatiko Blas Andrés Cortabarría berarenak eta bai eta Eulalio Ypenzarenak. Funtsa Oñatin gordetzen da, Xabier Ugarteren zaintzapean.

Ángel Segura funtsa 2014ean jaso zuen ERESBILek dohaintza moduan. Barakaldoko Quinteto Soñuako kide izan zen, 1968tik 1980ra jardun zuenak. Espainiako Plektro Instrumentuetako Federazioko kide izan ziren, eta Nazioarteko Plektroko Jaialdietan parte hartu zuten Logroñon, Errioxan. Ángel Segurak gitarra eta plektrorako musikaren inguruko musika liburutegi garrantzitsua bildu zuen. Bertan 7.300 partitura, 170 liburu eta aldizkari jasotzen dira eta 1.300 soinudun erregistro daude.

EUROPAKO ONDAREAN JARDUNALDIAK

Xabier Ugarte

Xabier Ugarte

Urriaren 28an, gitarren bildumako tresnak eta pultsatutako beste tresnak zuzenean entzuteko aukera izango dugu Xabier Ugarteren eskutik. Era berean, Iñigo Irizar luthierrak gitarraren fabrikazioaren ezaugarriei buruzko azalpenak emango ditu.

José María Goicoechea (1924-2017)

José Mª Goicoechearen Evocaciones CDko argazkia (Ars Incognita)

2017ko uztailaren 13an José Mª Goicoechea zendu zen.  Erlijio musikako partitura ugari idatzi zituen bai eta ahots-lanak, organo-lanak, bai eta piano eta orkestrarako bi kontzertu.

José Mª Goicoechea 1924ean jaio zen Beran. Musikagile eta organista. Higinio Anglés eta E. Cardinerekin ikasi zuen Instituto Pontificio de Música Sacran. Iruñean, konposizioa Fernando Remacharekin ikasi zuen eta organoa Luis Tabernarekin.

1964an Escolanía Niños Cantores de Navarra sortu zuen, hainbat sari jaso zituelarik. 1989an garai bateko haur kantariekin Coral Liguori sortu zuen. 2009an Iruñeako Ganbara Abesbatzak Luis Morondo saria eman zion, eta Nafarroako Ganbera Abesbatzako Ohorezko Bazkidea zen. 2011n Nafarroako Abesbatzen Elkarteak urrezko domina eman zion.

2017ko uztailaren 13an Santander-eko Aita Redentoristen egoitzean zendu zen.

Erlijio musikako partitura ugari idatzi zituen bai eta ahots-lanak, organo-lanak, bai eta piano eta orkestrarako bi kontzertu, hirugarrena ere hasia zuelarik.